Hindistan’da Delhi’de başlayıp ülkenin kalanına yayılan öğrenci eylemleri, Eğitim bakanının 25 Temmuz’da istifa etmesi ve hükümetin öğrencilerin diğer taleplerini de kabul etmesiyle şimdilik sona erdi. “Hamamböcekleri” ismini kullanan gençlik hareketinin Delhi’de düzenlediği eylemlere on binlerce kişi katılırken, farklı şehirlerde de kitlesel gösteriler gerçekleşti. Özellikle başlarda polisin eylemleri zorla bastırmaya çalışmasıyla yaklaşık 150 eylemci hastaneye kaldırıldı. Bunun yanında eylemleri durdurmak için Delhi’de yaklaşık 16 metro durağı geçici olarak kapatılırken, internet ve telefon hizmetleri de bir süre durduruldu. Tüm bu zorbalığa karşın gençler pes etmeyip önemli bir zafer kazandı.
Eylemleri tetikleyen olaylar, Mayıs ayında yaklaşık iki milyon öğrencinin katıldığı tıp fakültelerine giriş sınavının sorularının sızdırılması ile başladı. Sınavın iptal edilmesi ve ileri bir tarihte yeniden yapılacağının açıklanmasının üstüne bazı öğrenciler bu stresi kaldıramayarak intihar etti. Gençler arasında işsizliğin yaklaşık yüzde 15 olduğu Hindistan’da, bu olaylarla tetiklenen gençlik eylemleri de Hindistan Yüksek Mahkemesi başkanının daha önce işsizleri kastederek “hamamböcekleri” demesine referansla hamamböcekleri adını kullanmaya başladı ve hatta iktidar partisinin ismine nazire yaparak, “Hamamböceği Halk Partisi” adında bir de parti kurdu. Hareketin talepleri arasında başta gelenler: Eğitim bakanının istifa etmesi, sınav sorularının sızdırılması konusunda bağımsız ve güvenilir bir yargı süreci, intihar eden öğrencilerin ailelerine tazminat, gözaltına alınan eylemcilerin serbest bırakılması ve haklarındaki adli sürecin durdurulması ve son olarak sınav sisteminde reforma gidilmesiydi. Bu talepler, bir yandan sınav sistemindeki skandalların bireysel ihmal ve suistimallerin ötesinde olduğunun anlaşıldığını gösteriyor.
İlk bakışta nispeten sınırlı sayıda genci etkileyen bir olayın ulusal düzeyde ve uzun süren bir eylemliliğe dönüşmesi, aslında gençliğin örgütlülüğe nasıl aç olduğunu da gösteriyor. Bu eylemliliğin, mahkeme başkanının yoksulları aşağılamak için kullandığı “hamamböcekleri” ismini seçmesi ise örtük bir sınıf bilincini ifade ediyor. Bunu sadece biz söylemiyoruz, istifa açıklamasında “gençliğin gayrimillî odaklara çekilmesinden korktuğunu” söyleyen Eğitim Bakanı da aslında bunu anlatıyor. Patron sınıfının korkusu bizim umudumuzdur. Bizler, örgütlü işçiler olarak, dünyanın dört bir köşesinde ayağa kalkan gençlere davalarımızın bir olduğunu göstermeli, onları sınıf mücadelesinde birleştirmeliyiz.
Bu yazı Gerçek gazetesinin Ağustos 2026 tarihli 203. sayısında yayınlanmıştır.