Özel hastane patronları örgütlü, peki ya biz?
15-16 Ekim’de Ankara’da özel hastane patronlarıyla Sağlık Bakanlığı bürokratları el ele kol kola “sağlık zirvesi”nde buluştu. Zirvenin açılışını bizzat Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu yaptı. İki günlük zirvede patronların kârlarını nasıl artıracakları bol bol konuşuldu. Patronlar hem Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) özel hastanelere az para ödüyor diye hem de hastadan alabilecekleri ilave ücretin bir sınırı var diye ağlamayı ihmal etmedi. Özel sağlık sigortalarını yaygınlaştırmanın yollarını da konuştular. Ama patronların hekimi, hemşireyi, temizlik işçisini günde kaç saat, hangi koşullarda, ne kadar ücrete çalıştırdığına dokuz oturumda tek bir başlık bile ayrılmadı.
Ankara yetmedi, şimdi sıra Rize’de. Ankara’da zirveyi düzenleyen Özel Hastaneler Platformu Derneği, 7 Kasım’da Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği (OHSAD) ile birlikte patronlarla Bakanlık bürokratlarını yeniden bir araya getiriyor. Olur da yanlışlıkla başkaları gelir diye önlemlerini baştan almışlar. Buluşmaya kimlerin davetli olduğunu yazmışlar: yönetim kurulu başkanları ve üyeleri, başhekimler, genel müdürler ve yardımcıları. Sağlık Bakanlığının “yürü ya kulum” diyerek önlerini açmasıyla patronlar Türkiye’yi karış karış geziyor.
Patronların ülkeyi gezmesinde ve Bakanlıkla ortak iş yapmaya çalışmasında şaşıracak bir şey yok. Kendi sınıf çıkarlarını korumak için örgütlü davranıyorlar. Bakanlık da zaten başından beri tercihini işçilerden ve emekçilerden yana değil, patronlardan yana yaptığını gizlemiyor, açıktan gösteriyor. Peki, patronlar kendi çıkarları için böyle örgütlü davranırken bizim cenahta ne durumdayız?
Özel hastane patronları yıllardır hekimlere şirket kurdurup (4/B’li) çalıştırdı. Böylece yıllık izin ve kıdem tazminatı gibi yükümlülüklerden kaçmış oldular. İktidar da bu uygulamanın önünü bilerek açtı. 1 Haziran’dan itibaren özel hastanelerde çalışan hekimlerin 4/A’lı olarak (bordrolu) çalışması zorunlu hâle geldi. Bu değişiklikte Türk Tabipleri Birliği’nin (TTB) ve tabip odalarının yıllardır verdiği mücadelenin payı büyük. Ancak patronlar bu süreci elleri kolları bağlı izlemedi. Hemen hamlelerini yaptılar. Daha düşük ücretli sözleşmeler dayatarak vergi yükünü de hekimlerin sırtına yıktılar. Bugün birçok hekim haziran öncesine göre daha az ücret alıyor.
Şunun altını kalın harflerle çizmemiz gerekiyor: Hekimlerin ücretlerinde yaşadığı bu düşüşün sebebi 4/A’lı çalışma değil. TTB başından beri hekimlerin 4/A’lı çalışmasını ve bu geçişte ücretlerinin düşürülmemesini savundu. Bugün de söylediklerinin arkasında. Peki, patronlar daha düşük ücretli sözleşmeleri hekimlere nasıl dayatabildiler? Onlar örgütlüydü. Biz ise bu sürece örgütsüz yakalandık.
Bugün için İstanbul’daki Balıklı Rum ve Surp Pırgiç gibi vakıf hastanelerini bir yana bırakırsak beş yüzden fazla özel hastane içinde işçilerin toplu sözleşmeyle çalıştığı tek bir özel hastane bile yok Türkiye’de. Özel hastanelerde çalışan hekimlerin tabip odasına üye olması zorunlu. Ancak odaya üye olmakla, patronun karşısına örgütlü olarak çıkabilmek aynı şey değil. Biz bu boşluğu doldurmazsak, patronlar bu boşluğu çok iyi kullanacaktır. Kullanıyorlar da zaten.
Ankara’daki zirvenin bitiminden yalnızca üç gün sonra Bursa Tabip Odası, Özel Nev Esentepe Hastanesi’nin önünde bir basın açıklaması düzenledi. Bu kez söz, aylardır ücretlerini alamayan sağlık emekçilerindeydi. Hekimlerin yaklaşık altı aylık, sağlık işçilerinin ise üç dört aylık ücreti içerideydi. Alacakları farklıydı ama karşılarındaki patron aynıydı.
Çalışma şartlarımız bize patronlar karşısında birlikte örgütlenmeyi dayatıyor. Yaşadığımız bazı sorunlar farklı diye hekimler bir yana, sağlık işçileri bir yana düşmeyelim. Hastanelerde gündemi birlikte belirleyelim. 4/A’ya geçerken kimin önüne nasıl bir sözleşme kondu, tabip odalarımızda bir araya gelip konuşalım. Odalarımızla, örgütlenmeye ve mücadeleye niyetli sendikalarımızla hastanelere gidelim. Hekimin, hemşirenin, temizlik işçisinin sorunlarını beraberce dile getirelim. Bugüne kadar patronlar bizi tek tek muhatap aldı, kendi hazırladıkları sözleşmeleri önümüze koydu. Gelin, cevabımızı birlikte verelim. Birimizin hakkına el uzatan patron, karşısında hepimizi bulsun.
Bu yazı Gerçek gazetesinin Kasım 2026 tarihli 206. sayısında yayınlanmıştır.