Bulgaristan’da halk eylemleri hükümeti devirdi

Haftalar süren eylemlerin ardından 11 Aralık günü Bulgaristan hükümeti, meclisteki bir güven oylamasının hemen öncesinde, görevden çekildiğini ve ülkenin erken seçime gideceğini açıkladı. Eylemler 2026 için önerilen bütçe tasarısının açıklanmasının ardından başladı; ancak siyasetin gündeminde olan iki unsur ile birlikte giderek büyüdü ve daha kapsamlı bir hâl aldı. Bu unsurlar, son on yıldır ülkenin önde gelen tartışma başlığı olan yolsuzluk ile ülkenin Avro para birimine geçmek üzere olmasından kaynaklanan ekonomik kaygı. Avro’ya geçişin yarattığı korku esas olarak Hırvatistan’ın yaşadığı tecrübeden kaynaklanıyor. 2023’te tamamen Avro para birimine geçen ülkede geçişin yaşandığı gün yiyecekten emlağa, çok çeşitli sektörlerde fiyatların aniden sıçraması halkta tepki yaratmıştı. Zam ve spekülasyonun etkisinin birleşmesi ile çok çeşitli sektörlerde ürün ve hizmet fiyatları yüzde otuza varan oranlarda artış göstermişti.

Ülke siyasetinin uzun süredir merkezinde olan bir diğer konu başlığı ise yolsuzluk. İlk bakışta gençliğin çözülmesini istediği baş sorun bu gibi gözükse de, dikkatli bakıldığında “yolsuzluk” sorunundan farklı aktörlerin farklı anlamlar çıkardığı görülüyor. Patron yanlısı partiler, bu sorunu “AB’ye uyum” reformları çerçevesinde görüp, işçi karşıtı reformlara meşruiyet sağlamak için kullanıyor. İşçi sınıfının çıkarı ise, yolsuzluğun burjuvazi ile devlet görevlileri arasındaki bağı sağlamlaştıran bir mekanizma olarak işlev gördüğü sermaye düzeninin devrilmesinde.

İşte tam bu bağlamda, Aralık ayında Bulgaristan gençleri yüzbinlerle sokağa dökülerek devasa bir halk hareketini başlatmış oldu. Bir diğer Balkan ülkesi olan Sırbistan’da kısa süre önce yaşananlara benzer biçimde, iktidara geri adım attırmayı başaran hareket, Bulgaristan siyasetinin geleceğine yön verebilir. Ülkeyi nasıl bir gelecek beklediğini ise bu devasa gençlik eylemlerinin Bulgaristan işçi sınıfı ile buluşup buluşamaması belirleyecek. Bulgaristan’ın en büyük sendika konfederasyonlarının, Ocak ayı içerisinde, işçi karşıtı bütçe tasarısına engel olmak için eylemlere girişeceğini açıklamış olması, gençlik ile işçi sınıfının mücadelesinin birleşmesi için önemli bir dinamiğin Bulgaristan’da mevcut olduğunu gösteriyor.

Bu yazı Gerçek gazetesinin Ocak 2026 tarihli 196. sayısında yayınlanmıştır.