Aliağa işçilerinin geleceği patronlara bırakılamaz: HABAŞ’taki katliam milat olmalı!
HABAŞ’ta 9 Kasım’da yaşanan feci patlamada 19 işçi iş cinayetine kurban gitti, 14 işçi yaralandı. Patlamanın ardından 10 kişi gözaltına alındı, gözaltına alınanlardan dokuz kişi tutuklandı. HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı, patron Mehmet Rüştü Başaran ise patlamadan tam 30 saat geçtikten sonra, kamuoyundan yükselen yoğun tepkilerin ardından gözaltına alındı. Gözaltından sonra patron Başaran için ev hapsi kararı verildi.
On dokuz işçinin ölümünden sorumlu HABAŞ patronu yalısında ev hapsindeyken, işçiler acılarını yaşayamadan yeni baskılarla karşı karşıya kaldı. Üretimin durdurulması gereken fabrika harıl harıl çalıştı. HABAŞ işçileri arkadaşlarının cenazelerine bile katılamadı. Patlamadan sonra üretim durmadığı gibi işçilerden vardiyalarına girerken telefonlarını güvenlik kulübelerine bırakmaları istendi. Telefonlarını bırakmayanların içeri alınmayacağı talimatı bizzat patron Başaran tarafından verildi. Burada amaç içeride gerçekleşen katliamın görüntülerinin dışarıya sızdırılmamasıydı. İşçiler bu talimata karşı işbaşı yapmadı; eylem yapan işçilere jandarma saldırdı, gözaltılar yaşandı.
Türkiye’de patronlar dokunulmazlık zırhı ile kaplı
27 Nisan 2017’de Kocaeli Körfez’de HABAŞ’a ait LPG tankerinde çıkan yangında bir işçi yaşamını yitirmiş, 10 kişi yaralanmıştı. Bu olay nedeniyle açılan davada Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Mayıs 2026'da 9 sanık için hapis cezasına hükmetmişti. Aralarında Mehmet Rüştü Başaran ve Erol Başaran Altıntuğ’un da bulunduğu 5 sanık, asli kusurlu bulunarak ayrı ayrı 4 yıl 10 ay 10 gün hapis ve 1 yıl 9 ay meslekten men cezasına çarptırılmıştı. Ancak ne verilen hapis ne de meslekten men cezası uygulandı. İzmir Aliağa’daki katliam yaşandığında patron Başaran, şirketin Yönetim Kurulu Başkanı olarak görevinin başındaydı.
Patrona ceza değil teşvik veriliyor!
Aliağa’da hurda metal ergiten 10 demir-çelik fabrikası bulunuyor. Dünyanın dört bir yanından gelen ithal hurda, yerli hurda ve gemi sökümünden çıkan metal, limanlardan bu bölgeye giriyor; fabrikalarda eritilip inşaat demirine, çelik hammaddeye dönüşüyor.
Aliağa limanlarından 2025’te toplam 2 milyar 628 milyon dolarlık çelik ürünü ihracatı yapıldı. Bu ihracatın 1 milyar 212 milyon dolarlık kısmı yani neredeyse yarısı HABAŞ’a aitti. Bu yüksek işlem hacminin yanı sıra, şirketin kendi hazırladığı HABAŞ 2025 Sürdürebilirlik Raporu’nda devletin HABAŞ’a sadece 2025 yılında 18 milyar 272 milyon liralık vergi indirimi ve teşvik uyguladığı ortaya çıktı.
Yetmedi, HABAŞ’ın limanını genişletmek için Aliağa Çakmaklı’da yaklaşık 19 hektarlık alanın liman geri hizmet sahası olarak planlanmasının önü açıldı. Bu alan, Hazine mülkiyetindeki orman arazilerini ve deniz tarafındaki kamu alanlarını kapsıyor. Yani devlet, 1995’ten bu yana en az 45 işçinin kanıyla büyüyen HABAŞ şirketine yeni alanlar açıyor. Bu tablo, HABAŞ patronunun devlet tarafından yıllardır desteklendiğini ortaya koyuyor.
Kâr patronlara, bedel işçi ve emekçi halka!
Demir-çelik sanayisinin, gemi söküm tesislerinin ve büyük petrokimya rafinerilerinin bulunduğu, sürekli iş kazaları ve işçi cinayetlerinin yaşandığı Aliağa’da tam teşekküllü bir meslek hastalıkları hastanesi, 10 hastayı birlikte tedavi edebilecek bir yanık ünitesi bile yok. Öyle ki son patlamanın ardından yaralı işçiler kapasite yetersizliğinden Aliağa’da tedavi edilemedi, en yakını 30 kilometre mesafede olan farklı ilçelerdeki hastanelere sevk edildi.
İşçiler ağır sanayide can güvenliğinden yoksun koşullarda çalışıyor; iş güvenliğinin adı var, kendisi yok! Sanayi atıkları, baca tozu, cüruf ve hafriyat yığınları Aliağa’yı yaşanmaz bir yer hâline getiriyor. Özellikle de HABAŞ’ın ve diğer demir-çelik fabrikalarının bulunduğu alana işçiler ve civarda yaşayanlar tarafından “ölüm çukuru” adı verilmiş. Fabrikaların olduğu bölgeye daha girmeden, fabrikaların bacalarından çevreye yayılmış toz ve cüruf civar köy ve mahalleleri tamamen griye boyamış durumda. Demir-çelik fabrikası işçileri ve bölgede yaşayan halk bu havayı teneffüs ediyor. Bu yüzden özellikle yakın köylerde, mahallelerde ve demir-çelik işçilerinde kanser vakaları hızla artıyor. O sırada devlet, işçi katili HABAŞ patronu Başaran’a işçileri öldürsün, civar köylerde yaşayan halkı kanser etsin diye yeni orman arazilerini peşkeş çekiyor. Tablo açık: Aliağa’da patronların saltanat sürdüğü, cezasızlık politikalarıyla iş cinayetlerinin önünün açıldığı bu düzen devam ederse, HABAŞ’ta yaşanan katliam ne yazık ki son olmayacak. Aliağa’nın ve HABAŞ işçilerinin geleceği patronların kâr hesabına bırakılamaz. Yaşanan bu katliam, Aliağa’da acil ve somut adımlar atılması için bir milat olmalıdır.
Devrimci İşçi Partisi olarak, Aliağa işçilerine, sendikalara, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine, Türk Tabipleri Birliğine ve Barolar Birliğine çağrımızdır: İşçinin kanıyla büyüyen HABAŞ’ın işçilerin denetiminde kamulaştırılması için birlikte mücadele edelim!
- Aliağa’da yaşanan iş cinayetlerini, öncelikle de HABAŞ’ta yaşananları araştıracak, sermayeden bağımsız bir araştırma ve denetim komisyonu kurulsun. Süreç şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılsın!
- İşçilerin can güvenliği sağlanıp sağlıklı çalışma koşulları kurulana kadar taşeron firmalar da dahil olmak üzere üretim durdurulsun!
- Üretimin durdurulacağı süreçte tüm işçiler ücretli idari izne çıkarılsın!
- Aliağa’da tam teşekküllü bir meslek hastalıkları hastanesi açılsın!