Başka işçiler de ölmesin! İşçilerin canıyla büyüyen HABAŞ işçi denetiminde kamulaştırılsın!
İzmir Aliağa’daki HABAŞ fabrikasında meydana gelen işçi katliamında şu ana dek 17 işçi hayatını kaybetti, 12 işçi yaralandı. Enkaz altında olduğu değerlendirilen dört işçiye ulaşmak için arama çalışmaları sürüyor. Bu katliam tüm işçi sınıfını derinden yaraladı, öfkelendirdi. Türkiye işçi sınıfının başı sağ olsun!
Katliamla ilgili ilk dikkat çeken şey, bu katliamın göz göre göre geldiğidir. Aynı fabrikada önceki üç haftada iki tane daha ölümlü iş kazası yaşandı. 21 Ekim’de ve 5 Kasım’da iki işçi farklı iş kazalarında hayatını kaybetti.
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamanın, ilk değerlendirmelere göre sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin düşerek ark ocağına çarpması sonucu yaşandığı belirtildi. Vali Süleyman Elban, olay sırasında üretim yapılmadığını, kazan değişimi çalışması nedeniyle hatta normalden daha az işçi bulunduğunu söyledi. Patlamayı haber alan işçi yakınları fabrikanın önüne akın etti. Aileler polis zoruyla alandan çıkarıldı. Yetkililer ailelere açıklama yapmak yerine, desteğe gelenleri gözaltına aldırdı. Patlamayla ilgili haberlere yayın yasağı getirildi.
Daha kaç işçi ölecek?
HABAŞ’ın Aliağa’daki tesislerinde işçi ölümleri ve ağır yaralanmalar ilk kez yaşanmıyor. Basına yansıyan kayıtlara göre son 20 yılda HABAŞ’ın Aliağa’daki fabrika ve liman tesislerinde 29 işçi hayatını kaybetti, en az 40 işçi yaralandı. 24 Ağustos 2008’de işçi Kutbettin Özkaya, yükleme sırasında vinçten kayan 2,5 tonluk demir bloğun altında kalarak yaşamını yitirdi. 2013’te Olgar Öner, vinçle kaldırılan parçanın halatının kopması sonucu; aynı yıl Engin Solmaz da elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti. 2018’de çelik ocağındaki patlamada beş işçi yaralandı. Yaralılardan Evren Erik daha sonra yaşamını yitirdi. Aynı yıl Hasan Bostancı da toz toplama bacasında çalışırken yüksekten düşerek öldü.
İş cinayetleri sonraki yıllarda da sürdü. 2019’da çelikhanede pota taşıma aracının devrilmesiyle yaklaşık 80 ton sıvı çelik çalışma alanına döküldü ve 11 işçi yaralandı. 2020’de Şaban Karaca, Kadir Özdemir ve HABAŞ Limanı’nda çalışan Raif Çatan farklı iş kazalarında hayatını kaybetti. Kadir Özdemir’in ailesinin açtığı tazminat davasında mahkeme HABAŞ’ı yüzde 70 oranında asli kusurlu buldu. 2022’de Oktay Eryılmaz vinçten düşerek öldü. 2024’te HABAŞ Limanı’nda çalışan Kemal Özdemir’in üzerine metal bobin düştü; aynı yıl fabrikadaki bir patlamada dört işçi yaralandı. 2025’te çelikhane ocağındaki patlamada da yedi işçi yaralandı.
Son patlamadan önce, üç hafta içinde iki işçi daha yaşamını yitirdi. Fabrikada Türk Metal Sendikası örgütlü; ancak işçilerin açıklamalarına göre fabrikada birden fazla taşeron şirket var.
Akyaka adlı taşeron firmada çalışan Hakan Doğan, 21 Ekim’de merdivenden yaklaşık sekiz metre yükseklikten düşerek öldü. Serdar Endüstri adlı taşeron firmada çalıştığı bildirilen 20 yaşındaki Eyüp Eğinli ise 5 Kasım’da iş makinesi lastiğine hava basıldığı sırada lastiğin patlaması sonucu hayatını kaybetti.
HABAŞ işçisinin katili patronlardır!
HABAŞ’ın üretim ve ihracat verileri büyümenin boyutunu gösteriyor. Şirketin 2025’te üretimi yüzde 10, ihracat miktarı yüzde 38 arttı; ihracat geliri yaklaşık 1,21 milyar dolara ulaştı. Sıvı çelik üretim kapasitesini 4,7 milyon tondan 2027’de 7,5 milyon tona çıkarma hedefi, yaklaşık yüzde 60’lık bir kapasite artışına işaret ediyor. İşçiler bakım ve revizyonların ertelendiğini, eski makinelerle üretimin sürdüğünü ve arızalara geçici müdahaleler yapıldığını anlatıyor. Patronun cebi dolarken işçinin başına çatı çöküyor. Bunu kaza olarak nitelendirmek, ayan beyan ortada olan cinayetin üstünü kapatmaktır. HABAŞ’ta yaşanan cinayetlerin sorumlusu bellidir, şirketin patronları ve yöneticileridir!
HABAŞ’ın geçmişi araştırılsın, kamulaştırılsın!
Aliağa’da üretime başladığından bu yana kârına kâr katan HABAŞ patronları hesap vermeli. İşçilerin can güvenliği sağlanana kadar üretim durdurulmalı. HABAŞ’ta yaşanan iş cinayetleri tüm yönleriyle araştırılmalı; ihmaller ve sorumlular açığa çıkarılmalı, etkin kamusal denetim sağlanmalı. İşçilerin canını hiçe sayarak büyüyen HABAŞ işçi denetiminde kamulaştırılmalıdır.