Piyasa ekonomisi iflas etti! Gıda krizine karşı planlama ve kamulaştırma!
Türkiye’de milyonlarca emekçi için gıda sorunu artık bir kriz haline geldi. Meyveye, sebzeye, en temel gıda ürünlerine bile ulaşmak artık bir lüks! Gıda fiyatları her geçen gün artıyor. Sofralara et girmez oldu, sebze ve meyve ise tane ile alınır hale geldi. Fakat halkın gıda sorununu kalıcı bir biçimde çözmek için iktidarın attığı hiçbir adım yok. Serbest piyasaya iman ettikleri için bunu yapmaya niyetleri de yok!
Serbest piyasa yıkım yarattı
Bugün yaşanan gıda krizinin kökleri, tarım ve hayvancılığın rekabet baskısı altında bitirilmesinde, kamu kurumlarının tasfiyesinde yatıyor. Et ve Balık Kurumunu özelleştirdiler, Süt Endüstri Kurumunu peşkeş çektiler, devleti üretimden tamamen çektiler. Devlet artık ne üretimde var ne de planlamada. Artık ayan beyan ortada: serbest piyasa ekonomisi halkı besleyemiyor çünkü amacı halkın karnını doyurmak değil, bir avuç patronu daha da zengin etmektir!
Ya piyasa ya planlama: Orta yol yok!
Halkın gıda sorununu çözmek için kooperatif marketleri işe yaramaz. Devlet doğrudan üretime el atmalı ve piyasanın yerini planlama almalıdır. Halkın gıda sorununu çözecek araçlar planlı bir ekonomide bulunuyor:
- Köylüye toprak, üretime kamusal planlama: Toprak ağalarının, büyük tarım şirketlerinin arazileri merkezi planlama doğrultusunda kamulaştırılmalı, kooperatifleştirilmeli ve topraksız köylülere dağıtılmalıdır.
- Devlet çiftlikleri: Tarım ve hayvancılığı ayağa kaldırmak için modern teknolojilerle donatılmış devlet çiftlikleri derhâl kurulmalıdır.
- Üreticiye tam destek: Çiftçiye ucuz kredi, ucuz mazot, ucuz tohum ve ucuz yem!
- Gıda tekellerinin kamulaştırılması: Halkı sömüren dev market zincirleri ve gıda şirketleri işçi denetiminde kamulaştırılmalıdır.
- KDV’nin kaldırılması ve fiyat denetimi: Temel gıda maddelerinde KDV derhâl kaldırılmalı; fiyatlar devlet tarafından halkın alım gücü gözetilerek belirlenmelidir.
İşte bunlar olursa köylünün toprağı olur, traktörü olur. Köylü toprağını işler, yoksulluk çekmez. Şehirdeki işçi ucuz gıdaya ulaşır, işçinin karnı doyar!
Çözüm planlama ve kamulaştırmada!
Halkın gıda sorununun çözümü yok değil, çözüm var. Bu çözümü ise serbest piyasaya iman edenler sunmayacak, bu çözüm kapitalistlere çalışan düzen partilerinden gelmeyecek. Onlar bu düzenden kâr ediyor, bu düzenle zenginleşiyor! İşçiler, emekçiler, çiftçiler kaderini kendi eline almalı. Çözüm planlama ve kamulaştırmada. Yoksulluğu, açlığı, gıda krizini aşmanın başka yolu yok!
Bu yazı Gerçek gazetesinin Nisan 2026 tarihli 199. sayısında yayınlanmıştır.
